Büyük Sistemler Karşısındaki Yalnız İnsan (Önce Can Sonra Canan)

Birey ile büyük sistemler arasındaki çatışma özellikle hızla dönüşen/değişen yaşam tarzları yüzünden şu ana dek olduğundan çok daha büyük etki gösteriyor. İnsan ve onun yararı için ortaya çıkan bu sistemlerin arasındaki uyumsuzluğun sebepleri acaba neler?

“Devasa büyük sistemler kuruyoruz. Aslında bu sistemleri yaşayan insanların tümünün iyiliği için yaptığımızı ön görerek kuruyoruz fakat sistemler ne kadar büyürse içerisindeki bireylere o kadar zarar verebilme olasılığının arttığı bir dünya varmış gibi görünüyor.”Mustafa Can

 

İnsanın iyiliği ve faydası için ortaya çıkan bu sistemler büyüdükçe, bireyler olağan değişikliklere ayak uyduramaz hale geliyor. Bu da eninde sonunda bu sistemlerin yıkımına ve içindeki bireylerin zararına yol açabiliyor.

 “Organizma büyüdüğünde, adaptasyon yeteneği kısıtlanır.”- Sinan Canan

 

Her ne yaparsak yapalım bir sistemin parçasıyız ve bu sistemlere olan mecburiyetimiz giderek artıyor. Asıl mesele insanın mecbur olduğu bu sistemlerin içinde yolunu şaşırmamasından geçiyor..

“O büyük devasa sistemlerin karşısında birey olma karakterini kaybetmeden var olmayı nasıl becereceğiyle alakalı bir çözüme ihtiyacı varmış gibi insanların.”Mustafa Canan

 

Küçük bir simülasyonda mükemmel çalışan bu sistemler, insanın kaotik doğasını ve eşsiz davranış biçimini gözden kaçırıyor. Sistemin büyümesiyle de bu gözden kaçırılanlar kartopu etkisine uğrayıp öngörülemeyen problemlere yol açabiliyor. 

“İnsanla ilgili her türlü sistemimizde, insanla ilgili ilk bakışta önemsiz gözüken bazı şeyleri dışarıda bırakır. Modelde güzel gözüküyor, gerçek hayatta uygulanabilirliğini engelleyen bir sürü varsayımsal dışlama var.”  –Sinan Canan