Seslendiren: Burak Bulut
Aptallık Nedir? Aşıyla Ne Alakası Vardır?
Kabaca tarif etmek gerekirse aptallık, etrafımızda neler olup bittiğini anlamlandıramama ve bunun sonucunda da olguları kaba ve çarpık yorumlama eğilimidir. Entelektüel donanım eksikliğine dayalı bir tür bilişsel başarısızlık yani. Çoğunlukla da insanların olgular karşısında doğru kavramsal araçlara sahip olmadığında ortaya çıkar. Anlamak yerine körü körüne inanmak tercih edildikçe de bulaşıcı bir hastalık gibi hızla artar.
Aptallığı tehlikeli kılan iki belirgin özelliği var. Birincisi bu olgunun, karakter kusurlarından farklı olarak bireylerin değil gruplar ya da geleneklerin bir ürünü olması. Zihnimizi şekillendiren kavramların çoğunu içinde yetiştirildiğimiz toplumdan aldığımız için insanlar çoğu kez bireysel değil müşterek aptallıkların kurbanı olur. Yani kalabalıklar sadece coşkuyu, heyecanı ya da sevinci değil aynı iş birliğiyle aptallığı da çoğaltabilir. Ve maalesef toplumlar en zararlı aptallıklarını da sağlık, ekonomi ya da siyaset gibi en hayati alanlarda coştururlar. Böyle olunca da aşı karşıtlığı gibi bir akım, kalabalığın içinde son derece anlamlı görünebilir.
Bu tür kolektif aptallıklarda kalabalıklar içinde yer alan akıllı uslu insanların varlığı kafa karıştırmamalı. Çünkü çoğu zaman aptallık zekayla uyum içindedir. Hatta zekanın zararlı akılcılığıyla aptallığa yataklık ettiğini bile söyleyebiliriz. Bu yüzden de aşının toplumsal zararları üzerine argümanlar, insanı şaşırtacak derecede havalı görünebiliyor. Nedense aptallığın coşkusu, aklın basit dinginliğinden her zaman daha çekici oluyor.
İkincisi, doğasındaki derin belirsizlik nedeniyle aptallık her zaman daha fazla aptallığı doğurur. Bu nedenle de her aptallığın argümanı mutlaka kendisinden daha kuvvetli bir saçmalık olur. Bu durumun aşı karşıtlığıyla ilgili yansımasıysa, basit bir oran hesabi yapamamaktan geçiyor. Velev ki kendilerini ya da çocuklarını aşılatmak istemeyen bir yığın ailenin öne sürdüğü, mesela bu aşıların çocuklarını kısırlaştıracağı gibi bir endişe gerçekten de olası olsun. Bu bilgiyi edindikleri kaynak bakımından doğruluğu bu kadar küçük bir olasılık yüzünden bir yığın çocuğa yüzde yüz zarar vermeyi göze almaları başka nasıl açıklanabilir? Gerçekten izole yaşayan, en azından okullarla bir bağı olmayan insanların aşıdan uzak durma isteklerine saygı duyulabilir ama birilerinin kendi aldıkları riski okullara taşıma ısrarı tam anlamıyla aptallıktır.
Eğer bu yazı ilginizi çektiyse sıradaki yazımız sizin için geliyor: Bilmek Homojen Değildir