Parmak çıtlatmanın eklemlere zararı nedir?
Parmak çıtlatmak pek çok kişi tarafından edinilmiş, kimileri tarafından gerginliği azaltmanın bir yolu olarak belirtilen harekettir. Peki yaygın inanışa göre, parmak çıtlatmak eklemlerin kireçlenmesine sebep olur mu, hatta iddiayı artırıyor ve tekrar soruyorum herhangi bir zararı var mıdır?
Neden ve nereden geliyor bu “çıt” sesi?
Parmaklarımızı çıtlattığımızda, bilim literatüründe havalı tabiriyle “Tribonükleasyon” adı verilen bir olay gerçekleşiyor. Eklemlerimizinde başına gelen olayı, çözünmüş gaz içeren bir sıvıya daldırılmış katı yüzeyler arasında temas kurma ve teması bitirmeyle küçük gaz kabarcıklarının oluşturulması olarak ifade edebiliriz.
Eklemlerimiz içinde bulunan sıvı, uygulanan basınç neticesinde eklem boşluğu içerisinde yer değiştirdiği esnada gaz kabacıkları oluşturuyor, basınç bittiğinde ise bu kabarcıklar patlıyor. İşte “çıt” sesi tam olarak bu patlamadan meydana geliyor. Gazların eklem sıvısında yeniden çözünmesi ise 20-30 dakika kadar sürdüğü içinse süre boyunca maalesef tekrar çıtlatamıyoruz.
Bu hareket zararlı mıdır?
Araştırmacı Dr Donald Ungar, 50 yılı aşkın süre boyunca sol elinin boğumlarını günde en az iki defa çıtlatırken sağ elini bu hareketten yoksun bıraktı. Rivayetlere göre bunu annesinin haksız olduğunu kanıtlamak için yapmıştı. Neticede yapılan incelemeler sonucu artrit, kireçlenme gibi bir bulguya rastlanmadığı rapor edildi. Bunun üzerine 2009’da kendisine Harvard Üniversitesi tarafından Nobel’in bir parodisi olarak yapılan IgNobel ödülü dahi verildi.
Pek tabii bu olay herhangi bir bilimsel geçerlilik ifade etmiyor fakat olayı kanıtlar nitelikte Clinical Orthopaedics and Related Research tarafından “”Knuckle Cracking”: Can Blinded Observers Detect Changes with Physical Examination and Sonography?” başlığıyla 2017’de yayınlanan ve 300 kişi ile yapılan bir çalışmada, deneklerin kontrollü laboratuvar şartlarında parmaklarını çıtlatmaları istenmiş ve bu hareketlerin etkileri fizik muayene ve ultrason ile izlenmiş.
Çalışmanın tartışma kısmında ise bulgular kabaca şu şekilde özetlenmiş; “Eklem çıtlatma alışkanlığı olan denekler, eklem çıtlatma alışkanlığı olmayan deneklerden daha fazla sakatlık veya şişme göstermedi. Ayrıca, çıtlatılan eklemlerle çıtlatılmayan eklemleri karşılaştıran analizde, şişme veya azalan kavrama kuvveti gibi olumsuz sonuçlara rastlamadık.”
Bu çalışmanın dışında şiddetli eklem çıtlatmalarından kaynaklanan çıkıklar veya tendon yaralanmaları bildirilmiş olsada, literatüre istisna olarak geçecek kadar az ve sebebi net değildir.
Özetle, parmaklarınızı gönül rahatlığı ile çıtlatın demek için haliyle çok daha geniş çalışma gruplarına ve zaman aralıklarına ihtiyaç duyulsa da, günümüze kadar yapılan çalışmalar neticesinde parmak çıtlatmanın kireçlenme veya başka bir zararı tespit edilmemiştir.
Neticede;
Parmak Çıtlatmasının Kireçlenmeye Sebep Olduğu İddiası Yanlış.
