Çıplak Köstebek Farelerinin Kanser olmadığı iddiası

Çıplak Köstebek Fareleri Kanser Olmaz mı?

Mole Rat (Heterocephalus glaber), Türkçeye çıplak kör fare, çıplak köstebek faresi olarak çevrilen bir kemirgen türüdür. Kanserin hiçbir türüne yakalanmaması ve doğadaki pek çok memeli akrabasının yanı sıra çevresel koşullara yüksek direnciyle söylentileriyle tanınmaktadır. Peki bu şirin kemirgen için gerçekten hiçbir kanser türünün kendisine zuhur etmediği söylentisinin gerçeklik payı nedir?

Acıyı hissetmediği iddia edilen, oksijen seviyesinin memeli akrabaları için yaşanması mümkün olmayacak seviyelere kadar düştüğü yerlerde dahi yaşamını sürdürebilen, yeraltı kolonileri halinde yaşayan bir kemirgen ve vücut ısısını düzenleyemeyen tek canlı olarak bilinirler. 2013’te Nature’ın web sitesinde yayınlanan bir araştırmada muntazam esneklikte ve buruşuklukta evrimleşmiş ciltlerini kendilerine kazandıran moleküllerin olası tümörlerinin de yayılımını engelleyerek aynı zamanda kansere yakalanmasını da engelliyor gibi gördüğü iddiasını yayınlamıştır. Biyolog Andrei Seluanov New York eyaletindeki Rochester Üniversitesi bünyesinde yaptığı bir çalışmada çıplak köstebek faresinin bağ dokusuna katılan bir hücre tipi olan fibroblastlarının organizma dışında büyütüp incelerken hücrelerden salınan oldukça yüksek miktarda, yapışkan bir bileşen farketti ve araştırmalarının neticesinde bu bileşenin “Hyalunorik Asit” adı verilen bir molekül olduğu ortaya çıkarıldı. Hyalunorik asit, hücre dışı sıvıların oluşumuna katılmakla birlikte cilde elastik yapısını kazandıran temel bileşenlerden biri olmakla birlikte araştırmacılar tarafından bu bileşenin hücrelerin etrafında sıkı bir kafes oluşturarak tümör oluşumunu engellediği söylenmiştir.

Benzer çalışmaları sürdüren Massachusetts, Boston’daki Harvard Tıp Okulu’nda moleküler biyolog olan Vadim Gladyshev ve meslektaşları hayvanın genomunu sıraladıklarında, çıplak köstebek fareleri ve diğer omurgalılar arasında farklılık gösteren kanserle bağlantılı çok sayıda gen tanımlayarak daha pek çok çeşitli moleküler mekanizmaların da kansere karşı dirençte rol oynayabileceğini ekledi.

Bunlarla birlikte Ekim 2020’de yapılan bir derlemede, çeşitli moleküler mekanizmalarında etkili olduğu zengin referanslardaki detaylı çalışmalarla öne sürülmüştür. Hyaluronik asitin yanı sıra kısa kromozom uçları yani telomerler, etkileyici DNA tamir mekanizmaları ayrıca kanser dendiğinde literatürde karşınıza en çok çıkacak olan p53 geninin aşırı aktivasyonu gibi kanser oluşumunu en aza indirgeyecek faktörlere de yer verilmiştir. Bilim insanlarının çıplak köstebek farelerinin bu mekanizmaları kontrollü laboratuvar koşullarında inceleyerek kanser çalışmalarına büyük katkılar sağlamaya çalıştığını da belirtelim ki neden bu sevimli hayvanlara bu kadar odaklanıldığı gerçeği ayyuka çıksın.

Neticede buradan yaptığımız çıkarımla bu kemirgenlerin kansere karşı işlevsel savunma mekanizmaları olduğunu ve bu mitin doğruluk payının oldukça yüksek olduğunu söylememiz mümkündür.