Bu Yalnızca Sitem…

Seslendiren: Burak Bulut

Geçenlerde birine sitem ederken buldum kendimi ve kendi kendime söylendim: “Yahu Ela sitem etmek de ne şimdi!” Sonra da düşünmeye başladım: İnsan niye sitem eder? Ardından yine akademik düşüncelere daldım ve yaklaşık 3,5 yıldır çalıştığım konu aklıma geldi: 

Çalışan sesi!

“Çalışan Sesi” kısaca çalışanların rahatsızlık duydukları veya iyileştirebilecekleri bir durumla karşılaştıklarında fikirlerini beyan etmeleri olarak tanımlanmaktadır. Peki bunun sitemle ne alakası var?

İnsanlar, rahatsız oldukları durumlarla ilgili dört farklı davranış sergilerler:

• Ses çıkarırlar
• Sessiz kalırlar (işlerin düzeleceğine dair ümitleri vardır)
• Yok sayarlar 
• Bulundukları ortamdan uzaklaşırlar 

Aralarında en yapıcısı hangisi sizce? Tabii ki sesini çıkarmak, yani aklındakini ifade ederek içinde tutmamak. Çünkü kişi kendini ifade ediyor ve niyeti bir şeyleri düzeltmek.

Sitem eden kişi de esasında bir sıkıntısını dile getirmeye çalışıyor, yani “ses çıkarıyor” ama bunu yaparken seçtiği yol farklı. Sitem ettiği kişiye bir ihtiyacını anlatıyor. “Beni anla!” diyor, “gel beraber çözelim şu problemimi” diyor. Karşılığında da genelde olumsuz olarak algılanan “sitem eden kişi” damgası yiyor. Mesela bir süredir arayıp konuşmadığınız veya görüşmediğiniz bir arkadaşınız ile karşılaştınız diyelim, sizi görür görmez “Seni de gören cennetlik, yahu bir arayıp sormuyorsun sürekli benim aramamı bekliyorsun!” der ve siz de ne diyeceğinizi şaşırabilir kendinizce gerekçeler bulmaya çalışırsınız. Elbette siz de haklısınız, çünkü herkesin işi başından aşkın, iş-güç derken hiçbir şeye fırsat kalmıyor ki! 

Derdim kendinizde kabahat aratmak değil; size sitem eden arkadaşınıza karşı olumlu düşünmenizi sağlamak. Esasında size ihtiyacı olduğunu anlatmaya çalışıyor; belki kendini yalnız hissediyor veya başka bir derdi var. Sitem edene kızmak yerine bize ne anlatmaya çalışıyor diye sormak çözüm yolunda ilk adımmış gibi görünüyor.

Esas sıkıntı artık sitem etmeyi bırakmış, sizi uzun zaman görmese bile bunu dert etmeyen yani yok sayan kişilerle, dikkat edin. Eğer sesini çıkarmak yerine yok saymayı seçmişse sizden ümidi kesmiştir; yani öğrenilmiş çaresizliğe düşmüştür (Ses çıkarsam ne olur ki nasıl olsa bir yararı olmuyor!”). Tabii sitem etmeden direkt ihtiyacı paylaşmak en faydalı olanı ama bu da ancak oturmuş ve derinleşmiş dostluk ve ilişkilerde yaşanabiliyor.

Diyeceğim o ki, siz siz olun sitem edeni bir de onun açısından düşünerek dinleyin, bakalım ne demek istiyor. Bu yazımdan sonra sitem edenler çoğalırsa ne yaparım artık bilmiyorum 🙂 ama umarım biraz da olsa farklı bir bakış açısı sağlayabilmişimdir.

Ne derler bilirsiniz, “İnsan sevdiğine sitem edermiş!”

Eğer bu yazı ilginizi çektiyse sıradaki yazımız sizin için geliyor: Merak Etmeyi Merak Edelim Mi?