AçıkBeyin Web Eğitimi: Stuart Kauffman

Dünya çapında önemli bilim insanlarını ve düşünürleri, onları daha iyi anlamak ve tanımak amaçlı, ağırladığımız yeni Web Eğitimi serisinin ilk bölümünde konuğumuz, Teorik Biyolog Stuart Kauffman oldu. Sinan Canan ve Stuart Kauffman bu canlı yayında biyoloji, evrim, kâinat, yaratılış ve aradaki her şeyi konu etti. Kauffman anlatmaya, karmaşıklık konusuna ilgi duymasını sağlayan sebepleri ve üniversitede iskambil kâğıtları ile Boole Neti tasarlayışıyla başladı. Sonrasında onu, biyo-kozmoloji dalının buluşuna sevk eden birbirinden değerli araştırmalara değindi. Kauffman; Darwinci doğal seçilimin, evrimden farklılaşan kendi kendini örgütleme teorisinden bahsetti. Evrimin matematikten ve tahmin yürütülebilecek bir döngüden fazla tesadüfler silsilesi sonucu ortaya çıktığını, yakında eğitim amaçlı kullanılacağı hikâyesi ile örneklendirerek anlattı. Kant bütünleri ve tornavida argümanları gibi diğer konulara da değinen Kauffman; konuşmasında pandemi, doğa ve yaratıcı biyosferin önemini vurguladı.

Yaşam nasıl başladı? Yaşamın evrimi herhangi bir fizik veya benzeri bir yasayla açıklanabilir mi? Stuart Kauffman’ın son kitabı, karmaşık kimyasal ortamdan moleküler üremeye, metabolizma ve erken ilkin hücrelere doğru ilerlemeye ve yaşam olarak tanıdığımız şeye doğru daha fazla evirilmeye, fizik kanunlarının açıklayabileceğinin ötesinde bir açıklama sunuyor. Evrendeki tahmini yüz milyar güneş sistemi arasında, evrimleşen yaşam bol miktarda bulunmaktadır. Bu evrim bir “oluş” sürecidir. Newton’dan beri gerçeği değerlendirmek için fiziğe başvurduk. Ancak fizik tek başına, bize nereden geldiğimizi, nasıl geldiğimizi ve dünyamızın neden tek hücreli organizmalar noktasından son derece karmaşık bir biyosfere evrimleştiğini söyleyemez.                                                                                      

“Bu, klasik ‘Hayat nedir?’ sorusunu ele alan hoş küçük bir kitap.– P. K. Strother, CHOICE

’Fiziğin Ötesinde Bir Dünya’, iyi yazılmış ve düşündürücü bir kitap. Yaşamın kökenleri, karmaşıklıkları ve evrimiyle ilgili felsefi bir yaklaşımla ilgilenen, biyoloji ve fizik alanında lisans bilgisi olan herkes için okunmaya değer bir kitap olması gerekiyor.” — Rebekah Hall, Mathematical & Statistical Sciences and Daniel A. Charlebois, Physics, University of Alberta, ‘The Quarterly Review of Biology’

Teorik Biyolog Stuart Kauffman, eğitimini Dartmouth, Oxford ve sonrasında ise Kaliforniya Üniversitesi, San Francisco’da doktor ünvanını kazanarak tamamlamıştır. Kauffman; karmaşıklık, rastgele Boole Ağları, yaşamın kökeni, otokatalitik kümeler üzerinde araştırmalar yapmış ve biyo-kozmoloji dalının bulunmasının arkasındaki dehalardan biri olmuştur. Kauffman, biyolojik sistemlerde gördüğümüz karmaşıklığın yalnız doğal seçilimin bir sonucu olmadığını, aynı zamanda kendi kendini örgütlemeden de kaynaklanabileceği görüşünün ilk savunucularından biridir.

Chicago Üniversitesi, Calgary Üniversitesi ve Pennsylvania Üniversitesi’nde profesörlük yapmış olan Kauffman diğer yandan Uluslararası Kanser Enstitüsü’nde de çalışmalar yapmıştır. Kauffman, Sante Fe Enstitüsü’nde -Bu enstitü karmaşıklık teorisi, kaos teorisi üzerindeki araştırmaları ile bilinen, kar amacı gütmeyen bir araştırma enstitüsüdür- hayatın kökeni ve gen düzenleyici ağlar üzerindeki araştırmalarıyla ün kazanmıştır. Ernst ve Young ile ‘BiosGroup’ adında, karmaşık sistemleri işletmeler üzerine uygulayan bir şirket kurmuştur. Ayrıca Kauffman, iCORE (Mükemmelliyet için Bilgi Araştırma Çemberi) üyesidir.

 

Oxford’da Marshall Bursiyeri, Güdümbilim(Cybernetics) dalında Norbert Wiener Altın Madalyası (1973), Evrimsel Biyoloji dalında MacArthur Bursu (1987-1992), Roma’da Accademia dei Lincei Altın Madalyası(1990), Bilgi ve Karmaşıklık üzerine Trotter Ödülü(2001), Karmaşık sistemler üzerine ise Herbert Simon Ödülünü (2013) almıştır.

Kitapları:

‘A World Beyond Physics’(2019)

‘Humanity in the Creative Universe’(2016)

‘Reinventing the Sacred’(2008)

‘Investigations’(2000)

‘At Home in the Universe’ (1995)

‘The Origins of Order’(1993)